Wie GroenLinks stemt, verbindt niet, maar sluit buiten

wilders-en-klaverIn mijn vorige blog probeerde ik een verklaring te vinden voor het verschil in visie tussen de PVV en GroenLinks. Dat deed ik in de hoop dat diverse mensen in mijn omgeving en mijn kinderen gaan beseffen dat hun stem op GroenLinks in praktische zin fnuikend zal blijken te zijn voor de aanpak van de drie i’s: islam, immigratie en integratie.

Indien je het milieu zeer belangrijk vindt en verder op het standpunt staat dat de islam prima is, dat de immigratie ook bij grote hoeveelheden prima is, dat de multiculturele samenleving echt een verrijking is èn dat de PVV terecht hoe dan ook wordt buitengesloten, dan snap ik ten volle dat je kiest voor een partij als GL (GroenLinks). Maar doe me een lol en houd dan minstens op jezelf nog langer democraat te noemen. Een echte democraat zal het hoe dan ook buitensluiten van de PVV uit principe afwijzen.

Wanneer buitensluiten mag en wanneer niet

Een veelgehoorde redenering om buiten te sluiten is dat de PVV zelf niet democratisch is omdat er maar één lid is. Dat is echter een drogredenering. Alsof in een democratie iedere politieke partij ook intern een ledendemocratie moet zijn, wat gewoon onwaar is. Het gaat er in een democratie om dat de burgers vrij zijn landelijk, provinciaal en gemeentelijk te kiezen. Iedereen is vrij om de PVV niet te kiezen; Wilders erkent dat recht honderduit en daarom is hij wèl een democraat. Zo simpel is het. Buitensluiten vanwege dit argument is gewoon onterecht.

Een andere redenering om buiten te sluiten is dat de PVV antidemocratisch is omdat het de vrijheid van godsdienst wil afschaffen. Ook dit is een drogredenering. De PVV herkent het misbruik dat de islam maakt van de in onze wet vastgelegde vrijheid van godsdienst en wil aan dat misbruik wat doen. Wie dat uitlegt als zou de PVV de vrijheid van godsdienst willen afschaffen, is kwaadwillend doof voor de vaak genoeg gegeven toelichting.

Een derde redenering om buiten te sluiten is dat de PVV minderheden wil buitensluiten. Wederom een drogredenering. De PVV wil de invloed van de islam beteugelen omdat deze ideologie kwaadaardig wordt bevonden. Daarvoor heeft het zekere oplossingen in gedachten die fors zijn, maar wie goed luistert en leest kan in die voorstellen geen oplossingen vinden die tegen de democratie ingaan. Bovendien zal elke voorgestelde oplossing de goedkeuring van het parlement behoeven. Verder mag men verwachten dat er in formatie-onderhandelingen compromissen worden gesloten.

Een vierde redenering is dat Wilders een Hitler in spé is en dat een beetje democratische partij geen samenwerking moet willen met een intolerante, op de alleen-heerschappij beluste dictator in spé. Wie Wilders nog steeds, na al deze jaren, als een Hitler in spé beziet, is bevangen door een type achterdocht dat een heldere kijk op de werkelijkheid onmogelijk maakt.

Buitensluiten mag, in principe. Maar het soort buitensluiten dat nog steeds gaande is, mag niet, uit principe. De PVV verdient het ten volle te worden opgenomen in het rijtje politieke partijen dat zich houdt aan de democratische spelregels. Op zijn minst moeten de partijen bereid zijn bij de onderhandelingen ook te praten met de PVV. Al bij voorbaat daartoe niet bereid zijn, zegt veel over hun belabberde begrip van de democratische spelregels. Weet wat je stemt. Ook een stem op GL betekent dat je je ongevoelig betoont voor deze kritiek.

Stem op GL en je stemt vòòr buitensluiten. Woorden over ‘verbinden’ zijn daarna nog slechts loze woorden.

Advertenties

Over de verschillen tussen GroenLinks en de PVV

2-10-14-the-elephant-in-the-room2

De olifant in de kamer die de aanwezigen niet zien. Is het de islam of is het de CO2-problematiek.

Voor het gros van de PVV-stemmers én GroenLinks-stemmers is kiezen tussen beide een no-brainer. Er is in Nederland echt een kloof tussen groepen mensen en die kloof is nòg groter tussen deze twee groepen. Ik ga hier proberen de kernverschillen in kaart te brengen en van wat commentaar te voorzien. In mijn directe omgeving is Groenlinks (GL) altijd al populair geweest. Zelf heb ik er ook op gestemd, al is dat alweer zo’n 20-25 jaar geleden. (Daarvòòr stemde ik PSP, daarna tot 2002 PvdA.) De manier van denken van de typische GroenLinkser is mij dus niet onbekend. Sterker, dat uitgerekend ook mijn kinderen (rond de dertig) nu openlijk voor GL aan het flyeren zijn geslagen, zal een rechtstreeks gevolg zijn van wat wij hen bijbrachten in hun kinderjaren. Maar terwijl ik steeds verder verwijderd raakte van de wijze van redeneren van GL’ers, is dat niet of nauwelijks gebeurd in mijn omgeving én niet bij mijn kinderen, ondanks de nodige debatten in de huiselijke sfeer.

Zijn mijn argumenten niet goed genoeg gebleken of slaagde ik er niet in de juiste uitleg te kiezen? Lag het aan de toon en het alarmisme dat ik uitstraalde? Was ik te laat met mijn eigen bekering omdat zij ondertussen al te zeer door ons waren losgelaten in de maatschappij waar zij zich onderdompelden in zekere bubbels?

Helaas zijn een aantal van deze vermoedens wel een beetje waar. De toon beviel hen geregeld niet, het alarmisme werd maar absurd gevonden, ze waren ondertussen al ondergedompeld in linkse universitaire kringen, ze bereisden reeds de hele wereld, wat hen vast het gevoel gaf wereldburger te zijn. Maar het belangrijkste was en is wellicht dat zij het milieu, waaronder de opwarming ten gevolge van de door de mens veroorzaakte extra CO2 uitstoot, het belangrijkste probleem van deze tijden beschouwen; een zorg die ik deel, al staat het bij mij niet helemaal bovenaan de prioriteitenlijst.

Nu is het niet zo dat alle andere partijen niet aan het milieu denken. Hun maatregelen gaan wel minder ver dan die van GL. Dat doen die partijen natuurlijk niet zonder reden. Veelal is de reden dat milieumaatregelen veel geld kosten en men het geld dat er is ook aan andere doelen wil besteden, doelen die bij GL dan weer minder belangrijk worden bevonden.

GL is vast en zeker de partij met de meeste deskundigen aangaande het milieu. Wie het milieu het belangrijkste probleem vindt, is wellicht bij die partij het beste af, althans als het om de principes gaat. Wie het milieu wel belangrijk vindt, maar meer de in-principe houding voorstaat dan de uit-principe houding, zal zich bij GL toch niet thuis voelen, vanwege de nodige “absurde” voorstellen. Voorstellen die naar het idee van menig burger te gek voor woorden zijn. Denk aan het willen weren van dieselauto’s uit binnensteden en het willen verlagen van maximumsnelheden naar 30 binnen de bebouwde kom, 80 op rondwegen en 120 slechts hier en daar op de snelweg. Allemaal maatregelen die het gevolg zijn van hun bezorgdheid om het milieu. Maar de meeste, op zich welwillende, burgers gaan dit soort voorstellen echt te ver. Afijn, misschien denkt Jesse Klaver dat er toch wat wisselgeld in het programma moet zitten, dus dat je niet te laag moet inzetten zodat je in polderend Nederland sterker staat in de onderhandelingen. Waarbij ik dan denk: Door met zulke eisen de verkiezingen in te gaan, kom je nooit boven de paar procent uit. En je wordt ook nog eens uitgelachen door een deel van de bevolking. Dat ze worden uitgelachen dringt trouwens niet of nauwelijks door tot binnen de GL-bubbel, is mijn ervaring. Zo ze weleens van uitlachen vernemen, denken ze al snel dat ze worden uitgelachen door domkoppen om wiens mening je zo wie zo al niet moet geven. Een flinke denkfout binnen deze linkse bubbel, is mij het afgelopen decennium gebleken, want die uitlachers bleken helemaal niet zo dom te zijn.

twijfel je nog

GL heeft een stemwijzer op zijn website met een opmerkelijke tekst. Opmerkelijk, want bij GL gaat men er blijkens die tekst van uit dat de twijfelaar slechts twijfelt tussen de genoemde 5 partijen. Blijkbaar is wat GL betreft de kloof voornamelijk die tussen links en rechts.

Goed, hoe zit het met de verschillen tussen de PVV’er en GL’er? Want daarop zou ik gaan letten. Op de GL-website staat een alfabetische lijst met onderwerpen waarover GL  een standpunt heeft. Diverse teksten daarvan kunnen een licht werpen op de verschillen, maar frappant genoeg ontbreken er een paar die bij de PVV prominent op de voorgrond staan. Dan noem ik: islam, Marokkanen, multiculturele samenleving, migratie, nationalisme/patriotisme/vaderlandsliefde, Brussel/EU/Brexit/Nexit. Maar goed, er staan genoeg op waarbinnen er over die zaken toch iets gezegd wordt.

Het milieu

GL:De prijzen voor energie stijgen, fossiele brandstoffen raken op en het klimaat verandert. Daarom wil GroenLinks energiebesparing stimuleren door te investeren in isolatie van gebouwen, schonere productie en energiezuiniger vervoer. Dit levert werk op voor duizenden mensen, met name in de bouw.

Ook wat mij betreft is het milieu prioriteit, al is het niet de hoogste in mijn lijstje. En ook zeg ik er niet mee dat voor mij 99 procent bewezen is dat uitgerekend de mens verantwoordelijk is voor de toenemende CO2 en de schijnbaar daarmee gepaard gaande opwarming van de aarde. GL maakt met name van dat laatste een speerpunt in de milieuzorg; het is wellicht hun prioriteit nummer één. Zij benoemen dat als ‘het halen van de klimaatdoelstellingen van Parijs’ en, dichter bij huis en concreet, ‘het sluiten van de kolencentrales binnen vier jaar’, dus in de komende regeerperiode.

GL: “GroenLinks wil dat Europa harde eisen stelt aan energiebesparing: in 2030 moeten we veertig procent energie besparen. … GroenLinks wil dat binnen twee jaar alle nieuwbouw in heel Europa minstens energieneutraal is.

Ook uit alle andere artikelen over het milieu blijkt dat GL optimistisch gestemd is over Europese en zelfs mondiale aanpak. GL’ers lijken te veronderstellen dat de milieuproblematiek overal ter wereld idem wordt ervaren en dat alle landen bereid zijn er alles aan te doen. Deze perceptie van de wereld zal zeker meespelen in andere standpunten die medewerking van andere landen vereisen. Door alle artikelen heen bladerend valt het op dat er amper besef lijkt te leven van grote culturele verschillen en manieren van denken die een enorme impact hebben op normen en waarden en zienswijzen. Ik durf de stelling aan dat de gemiddelde GL’er denkt dat het gros van de gewone mensen op de wereld ongeveer hetzelfde logisch en onlogisch vindt, tot ongeveer dezelfde conclusies komt na het tot zich nemen van de correcte feiten over het milieu en de belangen van de rest van de wereld net zo hoog acht als het belang van het eigen land. Dat er nog steeds niet mondiale afspraken van voldoende impact gemaakt zijn, wordt vooral geweten aan de politici van de nodige landen en aan het kapitalisme van multinationals. Wat mij betreft mag hier worden gesproken over een ernstige mate van naïviteit, of anders onwelwillendheid om even door te denken.

Andere partijen lijken me wat dat betreft realistischer, maar het zou kunnen dat zo’n ongebreideld geloof (ja, geloof) iets van een selffulfilling prophecy in zich draagt. Veel kans daarop is er niet, meen ik, want de wereld lijkt me tegenwoordig alleen maar meer verdeeld, zeker vergeleken met de laatste decennia van de twintigste eeuw. Ofwel, wil je die profetie doen uitkomen, dan zal er eerst moeten worden gewerkt aan wat de volkeren momenteel verdeelt. En daar ligt nu juist mijn prioriteit.

Multiculturele samenleving

GL: “Als we met elkaar als samenleving verder willen komen, moeten we ons inleven in de problemen, gevoelens en opvattingen van de ander. Hoe verschillend mensen ook zijn, we zijn allemaal begaan met de toekomst van onze kinderen. De moslimmoeder uit Rotterdam, niet minder dan de bouwvakkervader uit Venlo, de onderwijzer op een basisschool in Roosendaal, niet minder dan de hoogleraar aan de universiteit.

Inleven, ik heb het boek gelezen dat Jesse Klaver daarover schreef. Ik heb er zelfs twee blogs aan gewijd, hier en hier. Daarin bekritiseer ik JK (Jesse Klaver) dat hij zelf te weinig empathie toont voor de gevoelens en opvattingen van de gemiddelde PVV-stemmer. Over ieders begaan zijn met de toekomst van zijn kinderen: Hoe weet GL zo zeker dat alle mensen “hoe verschillend ook” net zo begaan zijn? Mijn indruk is een geheel andere. Zelfs binnen de autochtone bevolking zie ik al grote verschillen. Laat het zo zijn dat GL’ers zich grote zorgen maken over de toekomst vanwege het milieu, hun zorgen lijken totaal afwezig als we het hebben over de toekomst van de Nederlandse cultuur en haar erfgoed, en dan doel ik niet alleen op Zwarte Piet (waarover later meer). De zorgen daaromtrent blijken vooral aanwezig bij, juist, de PVV’ers. Ikzelf heb het geregeld gehad over zorgen om onze kinderen, kleinkinderen en weer hun kinderen. Het doemscenario dat mij zorgen baart – of nee, toegegeven, gewoon angst inboezemt – is dat Nederland islamiseert. Daarbij speelt mee dat ik de islam doodeng vind. Dat is geen vooroordeel. Sterker, het was juist vooroordeel toen ik nog het idee had dat de islam een religie is zoals de andere religies. Hoewel ik nooit een fan van religies in het algemeen ben geweest, was ik toch redelijk mild over religies. Voor de islam geldt echter dat mijn oordeel erover steeds negatiever werd naarmate ik er meer over te weten kwam. Blijkbaar kan vooroordeel ook een te rooskleurig beeld schetsen. Nu heb ik niet de illusie dat ieder ander mij gaat volgen in mijn negatieve oordeel over de islam en zelfs sluit ik niet uit dat mijn oordeel in de werkelijkheid toch net even teveel is doorgeschoten. Maar tegen GL’ers wil ik nog eens duidelijk zeggen: Jullie zijn òf ontzettend naïef of gewoon onwelwillend om kennis te nemen van ontzettend veel negatieve informatie over de islam.

Discriminatie

GL: “GroenLinks wil gelijke kansen voor iedereen. Het doet er niet toe of je wieg stond in Rotterdam of Rabat, of je gelovig bent of ongelovig, man of vrouw, homo of hetero, jong of oud. Discriminatie is verboden, maar komt in de praktijk nog vaak voor. GroenLinks wil discriminatie bestrijden. In Nederland, in de Europese Unie en daar buiten.

Dat zijn natuurlijk mooie woorden, maar het zijn ook clichés die me duidelijk maken dat de werkelijkheid niet helemaal begrepen wordt. Voor de gemiddelde GL’er is het echter te moeilijk om te zien waarom het zulke clichés zijn. Er wordt door GL’ers druk met de wijsvinger gewezen naar andere landen die discrimineren. Maar Nederland en Europa worden beschouwd als gebieden waar discriminatie misschien wel nòg erger is dan elders, want ondanks dat de discriminatie in onze streken relatief veel minder is, zouden juist wij beter moeten weten en discriminatie helemaal en totaal moeten uitbannen. Nu ben ook ik een pleitbezorger van de rechten van de mens, waaronder het recht op gelijke behandeling. Maar ik ben ondertussen ook de mening toegedaan dat de rechten van de mens zoals vastgelegd in de UVRM, het EVRM en ook onze grondwet herzien moeten worden. Er zitten wel degelijk weeffouten in. Voor GL’ers is het herzien onbespreekbaar; er wordt echt heilig in de juistheid en compleetheid van die verklaringen geloofd. Serieuze discussie erover wordt in die kring nooit gevoerd. Ja, ze worden wel continu aangehaald om aan te tonen dat hier of daar zwaar gediscrimineerd wordt, maar er wordt geen enkel vraagteken bij gezet. Mijn grootste bezwaren zijn 1) dat sommige rechten geen recht doen aan onze natuur en 2) dat rechten worden misbruikt om kritiek te criminaliseren. Laat ik mij wat dat laatste betreft beperken tot de Nederlandse grondwet.

Martien Pennings vatte het alsvolgt samen: “Er zit een essentiële weeffout in zowel de universele verklaring van de Rechten van de Mens alsook in de Amerikaanse Constitutie alsook in Artikel 1 van de Nederlandse Grondwet: namelijk het gelijkstellen van aangeboren eigenschappen (ras, geslacht) met een identiteit waarvoor het individu zelf kiest (geloof, politieke overtuiging). Het is ook vanwege die weeffout dat Pim Fortuyn Artikel 1 van de Grondwet wilde schrappen: ideologiekritiek op de islam kon met behulp van artikel 1 worden gecriminaliseerd. En dat is dus precies wat er in toenemende mate gebeurt, via dat idiote begrip islamofobie.

Wat het eerste betreft, dat de UVRM en het EVRM niet altijd recht doen aan onze natuur, ben ik tegenwoordig de mening toegedaan dat onze natuur er niet helemaal door onderdrukt mag worden. De rechten zijn uiteindelijk toch een rationeel verzinsel dat (heimelijk?) bedoeld was om ons allen verder te beschaven. Ik ben voorstander van beschaven, maar tegenstander van het geheel wegdrukken van onze natuur. Naar de praktijk vertaald betekent dit dat ik er begrip voor heb als groepen méér solidariteit voelen voor de eigen groep dan voor veraf staande groepen. Zoals de Balinezen hun erfgoed verdedigen tegen opkoop door rijke Amerikanen, zo hebben de Nederlanders het volste recht om Nederland, inclusief zijn erfgoed, voor zichzelf te willen houden. Zwarte Piet is cultureel erfgoed en zou als zodanig zelfs bij wet beschermd moeten worden, gezien alle bemoeizucht die de afgelopen jaren, keer op keer, de kop opstak. Ook breng ik begrip op voor kleine bedrijfjes die in hun personeelsbeleid liever wèl willen letten op bijvoorbeeld etniciteit. Dat is nu bij wet in principe verboden, ook als je goed kan beargumenteren waarom je als eigenaar groot belang hecht aan een zekere samenstelling van je teams. Als de ambtenaar die argumentatie van je niet ziet zitten, krijg je een boete. GL’ers vinden beboeten logisch en terecht. Dat kan, maar erger is dat erover discussiëren vrijwel onmogelijk is. Zulke discussies worden namelijk al snel afgekapt en de opponent zal worden belachelijk gemaakt en weggezet als racist.

Conclusies

Hierboven heb ik belangrijke kenmerken van GL’ers besproken waarmee ze zich duidelijk onderscheiden van PVV’ers. Erop terugziend denk ik dat het uiteindelijk toch wordt bepaald door de grootste zorg die deze mensen hebben, de zorg om het milieu op wereldschaal. Oplossingen vereisen de medewerking van alle landen op de hele wereld en daar hoort een soort van heilig geloof in de welwillendheid van alle gewone medemensen bij. Zonder zo’n vergaand geloof in de gewone medemens wordt de GL’er diep ongelukkig, zo vrees ik. Er zit voor hen niets anders op dan een constructie van standpunten te bouwen dat in elk geval dat geloof in de goedheid en bereidheid van alle andere gewone mensen in stand houdt. De PVV’er voelt die noodzaak niet en hoeft daarom ook niet daarmee rekening te houden bij het bouwen van de constructie van standpunten. Hun diepste zorg is een andere en hun waarneming van met name de islamitische medemens en de Europese politicus is ronduit pessimistisch; zelf noemen ze het realistisch. Joost Niemoller doopte zichzelf daarom tot Nieuw Realist.

Harde Woorden is de thuisbasis van het Sociaal Humanisme. In het gelijknamige boek, dat vorig jaar verscheen, vind je een uitgebreide analyse van de boven aangeroerde onderwerpen en vele andere onderwerpen. De ondertitel van het boek is “En dan?”. We kunnen wel alleen een analyse geven, maar er was ook behoefte om met oplossingen en een manier van aanpak te komen. Ik besef dat het gedachtegoed van het boek veraf staat van dat van de gemiddelde GL’er. Toch zou ook die het moeten lezen, al was het maar om de eigen ideeën eens een keer kritisch te toetsen.

Wat mijn kinderen betreft, hun recente mededeling dat ze nu voor GL zijn gaan flyeren hakt er bij mij natuurlijk best in. Ze zullen zo goed als zeker de komende jaren politiek actiever en actiever worden; aardje naar hun vaartje immers. Ik kan alleen maar hopen dat zij toch iets met bovenstaande kritieken zullen gaan doen en bij zullen kunnen dragen aan een nieuw geluid binnen GL.

PS. Toevallig was er vandaag een bericht in het nieuws dat zowaar wijst op een overeenkomst tussen GL en de PVV.

Hoe zit het met de empathie van Jesse Klaver? Deel 2

Eerder deze week schreef ik al over Jesse Klaver’s nieuwe boekje ‘De empathische samenleving’.

Dit is deel 2 waarin ik telkens een citaat neem en daarop commentaar lever. Er volgt later deze week nog een deel 3.

 


 

Zouquote ik dezelfde Jesse zijn geweest als ik de achternaam van mijn Marokkaanse vader zou hebben gehad? Pag. 10

JK (Jesse Klaver dus) heeft de naam van zijn moeder. Hij groeide op zonder zijn inderdaad Marokkaanse vader. Het precieze levensverhaal weet ik niet. Maar over die naam heb ik wel een mening. Toen de Oost-Europese joden naar Nederland kwamen, veranderden zij hun naam. Iemand heette dan opeens Sam IJsvogel. Datzelfde deed Ahmad Queleich Khany. Die gaat nu door het leven als Sander Terphuis. Het verbaast mij al vele jaren dat wij Nederlanders deze vorm van aanpassen nooit hebben gestimuleerd. Sterker, dat wij – in kranten, op de radio en tv – ons uiterste best doen de namen van Marokkanen, Turken, Somaliërs, noem maar op, zo correct mogelijk te schrijven en uit te spreken. Ikzelf heb het opgegeven de spelling en uitspraak te onthouden. En ik weet zeker dat iemand met de naam Ahmad Queleich Khany bij een callcenter niet goed aan de bak komt als hij erop staat die naam voluit te blijven gebruiken. Het komt de integratie niet bepaald ten goede.

Dus stelde ik ooit voor om die mensen in de gelegenheid te stellen bij de overheid een werknaam aan te vragen en de originele naam te laten registreren als de naam-van-origine. Die naam van origine kan dan worden gebruikt in de privésfeer, terwijl de werknaam bedoeld is in de werksfeer. Misschien kan JK dit idee overnemen?! Of nee, ik vermoed dat hij het respectloos vindt, geheel conform het oude, linkse dogma dat we iedereen het volste recht moeten gunnen om de eigen culturele geschiedenis te blijven eren en te nemen als basis voor de eigen identiteit. Tsja, neem nou de joden als voorbeeld. Die mochten toch ook hun joodse gewoonten, rituelen, kledij en taal blijven gebruiken? Nee dus. De Amsterdamse joden werd op den duur wel degelijk te verstaan gegeven zich in de dagelijkse praktijk idem te kleden als de rest van Amsterdam, nu echt serieus werk te maken van het alleengebruik van de Nederlandse taal en de rituelen te beperken tot in en rond de synagoge. En zoals ik al schreef, zij pasten massaal hun namen aan. Dat alles gebeurde in de 17e en 18e eeuw, de tijd die bij ons te boek staat als het begin van de overal beroemde Hollandse tolerantie.

We zouden ons serieus moeten verdiepen in het verschil tussen tolerantie toen en nu, want we zijn nogal doorgeschoten, zo voorspel ik. We zijn sinds de jaren zestig op de verkeerde manier tolerant; we zijn toegeeflijk, gemakzuchtig en meegaand geworden, mede uit mentale luiheid. Het ging niet meer om tolereren onder voorwaarden, maar om onvoorwaardelijk toestaan, wellicht mede vanuit een misplaatst idee over onvervreemdbare mensenrechten.

quote“U kiest de verkeerde vijand” heb ik wel eens tegen Wilders gezegd. Wanneer hij de Islam de bron van alle kwaad noemt, maakt hij daarmee van alle moslims vijanden. Daarmee sluit hij direct alle moslims uit. Pag. 22

Het is niet goed of het deugt niet. Als Wilders het had over moslims werd hem verweten dat hij mensen wegzette. Hij begreep die kritiek wel een beetje en was het er ook wel een beetje mee eens. Dus besloot hij beter op zijn woorden te letten en nog slechts te spreken over ‘de Islam’ en ‘die religie’. Maar voor JK maakt dat niet uit. Die neemt de vrijheid om zulke uitspraken te ‘vertalen’ zodat er toch weer ‘de moslims’ staat.

Verder begrijpt JK maar niet dat Wilders het honderduit meent en dat Wilders weleens het gelijk honderd procent aan zijn zijde kan hebben. Nou ja, het is natuurlijk niet de bron van àlle kwaad. Maar het idee dat de Islam een voorname bron van veel kwaad is, wordt door behoorlijk wat intellectuelen onderschreven. Wilders is op de hoogte van die intellectuelen en er zijn verschillende die hem geregeld ‘bijpraten’. Mensen vinden vaak dat Wilders enorm overdrijft, maar het zou zomaar kunnen dat diezelfde mensen enorm onderdrijven. Wie zal het zeggen…

Hoe het ook zit met de Islam, Wilders heeft telkens weer kenbaar gemaakt dat hij niet alle moslims ziet als vijanden. Hij constateert dat heel veel moslims een zeer geringe kennis van de fundamenten van hun religie hebben en denken dat de Islam een vredelievende godsdienst is. Maar hij constateert ook dat diezelfde moslims in toenemende mate onder druk komen te staan van andere moslims die eisen dat ze de fundamentele vorm van de Islam gaan belijden; een druk die wel degelijk effectief blijkt te zijn. Hij wil die moslims juist behoeden en beschermen; een taak waarvan je alleen maar kan hopen dat het haalbaar is. In elk geval ziet Wilders niet alle moslims als de vijand.

quoteVoor politici, die van de PVV en de VVD voorop, is de inzet in het debat over [nationale] identiteit vooral een electorale strategie. Uit electoraal opportunisme wordt met stevige uitspraken over moslims, vluchtelingen en migranten ingespeeld op het gevoel dat onze nationale identiteit wordt aangetast. “Handelaren in angst” noemde Geert Mak zulke politici eens. Pag. 24
Het is een electorale strategie die groepen tegen elkaar uitspeelt en de samenleving verdeelt in plaats van verbindt. Pag. 24

Een electorale strategie en electoraal opportunisme… Elke keer weer dat dit frame wordt toegepast wordt me meteen duidelijk uit welke hoek de wind komt. De beschuldiging – meestal wordt er ook gesproken over populisme – wordt gemaakt door mensen die echt geen snars begrijpen van die denkwereld. Ofwel, er blijkt een totaal gebrek aan inlevingsvermogen uit. Stel je voor, zeg, dat die tegenstander ècht meent wat ‘ie zegt! Nee, dat kan niet waar zijn, dat moet wel een populistische poging zijn om stemmen te winnen, meer niet.

Geert Mak kreeg destijds allen die mensen als Wilders steunen over zich heen. Men herkende zich volstrekt niet in het beeld als zouden ze angst willen aanjagen. Men wilde slechts waarschuwen voor bepaalde gevaren, net zoals je wel vaker in het verleden mensen had die waarschuwden voor gevaarlijke ontwikkelingen. Een uitspraak van mij is: “Het is 1938!”. Men kijkt me dan ongelovig en glazig aan, zo van, die is niet goed snik geworden. Men pikt mijn noodkreet niet op. Heb ik ongelijk en is het overdrijving? Hadden ze in 1938 ongelijk en was het overdrijving?

Zijn het de ‘waarschuwers’ die de samenleving verdelen? Of moeten we helaas constateren dat een flink deel van de mensen zich doof en blind toont voor de waarschuwingen en bovendien heeft besloten die schreeuwers te gaan wegzetten als angst- en haatzaaiers? Als het tweede waar is, dan zijn die mensen juist degenen die de samenleving verdelen.

quote… als ik af en toe de reaguurders lees op de site van De Telegraaf of Geenstijl, kan ik ook somber worden. Het cynisme en de verongelijktheid druipen ervan af. Het internet is een plek geworden waar mensen anoniem kunnen schelden en waar alle grenzen van het normale contact tussen mensen te gemakkelijk worden overschreden. Pag. 25-26

Ook ik lees die sites en ik deel de kijk van JK in het geheel niet. Zeker, er zijn erbij die groffe woorden gebruiken. Maar er zijn wel degelijk moderatoren die dan ingrijpen. Wat er rest, kan bij typen als JK blijkbaar nog steeds niet door de beugel, maar bij typen zoals ik wel degelijk. Er zitten heel veel deskundige mensen bij de reaguurders (een naar woord waarmee ze helemaal geen moeite hebben) en de informatie die ze in hun kleine reacties geven is mij geregeld zeer van nut. Ze vertolken standpunten die je in de reguliere media niet aantreft, vertellen de bijbehorende argumenten en feiten en verwijzen naar hun bronnen. Ik zou wensen dat de reguliere media mij zo goed voorlichtten. Steeds vaker laat ik de krant de krant, ik kijk niet meer dagelijks naar Pauw en het NOS-journaal interesseert me niet echt meer.

JK c.s. zouden er goed aan doen, in het kader van je proberen in te leven, met meer goede wil de reacties op de sites van De Telegraaf, Geenstijl, Joost Niemöller en TPO tot zich te nemen. Kunnen ze echt veel van leren!

quote… debatten zijn onmogelijk als we elkaar alleen maar als vijanden zien. Wij zijn wellicht politieke tegenstanders, maar we mogen elkaar niet tot vijanden reduceren. Pag. 30-31

Kijk, daar ben ik het echt volkomen mee eens. Toch heeft JK het niet voor elkaar gekregen Wilders in zijn boek neer te zetten als een geachte politieke tegenstander. Integendeel, telkens weer bekroop me het gevoel dat hij in hem zijn vijand ziet.

Toevallig keek ik deze week weer eens naar Pauw (ik zapte er per ongeluk langs, sorry) en daar zaten JK, Maurice de Hond, Jort Kelder en nog wat anderen. Ter sprake kwam of Groenlinks bereid was om met de PVV te gaan regeren. Geen sprake van, zo bleek uit JK’s antwoord. Nu snap ik best dat je daarmee nog niet erkend hebt dat je Wilders ziet als vijand. Maar toch, de afkeer zat diep, zoveel werd wel duidelijk. Terecht werd door Jort Kelder opgemerkt dat zo’n standpunt de PVV alleen maar meer stemmen gaat opleveren, net zoals Trump meer stemmen kreeg met elke vuige uithaal van Hillary of een ander persoon uit het politieke establishment. De ‘vijanden’ van Wilders hebben het gewoon niet door hoe dat tegenwoordig werkt. Over inlevingsvermogen gesproken…

Hoe zit het met de empathie van Jesse Klaver?

aap met geliefde

“Oei, als dat maar goed blijft gaan”, bedenken sommigen zich. Inderdaad, anderen bedenken zich dat volstrekt niet. Die zeggen meteen “Oh, wat schattig”.

Dertig jaar jong, de leeftijd waarop nog maar een paar eeuwen geleden de nodige filosofen hun beroemde boeken schreven. Het kàn dus wel, een boek schrijven op die leeftijd, en zo deed Jesse Klaver. Terugdenkend aan mezelf op die leeftijd, denk ik dat ik het niet zo had gekund. Het mag gerust knap worden genoemd. Toch zijn er twee argumenten waarom het enerzijds toch ook weer niet zo heel knap is en anderzijds ook weer niet zo filosofisch doorwrocht als eigenlijk moet, wil je de geschiedenis helpen schrijven anno 2016.

Jesse Klaver – ik stel JK voor – is geholpen door een heel team op allerlei facetten. Zijn team heeft ervoor gezorgd dat ‘De empathische samenleving’ (want zo heet het hier besproken boek) niet tezeer afwijkt van het partijprogram van Groenlinks. Maar ook dat het goed leest, dat het alle tegenwoordige hete hangijzers bespreekt, dat er consistentie in zit (wat iets anders is dan dat het waar is), dat er enkele filosofen worden geciteerd en dat de genoemde feiten eerst gecontroleerd zijn.

En dat het niet zo doorwrocht is, zal hopelijk ook JK zelf ontdekken ergens in de toekomst, met het groeien van de ervaring, de wijsheid en het inzicht. Over inzicht gesproken, inzicht hangt natuurlijk nauw samen met empathie, een van de hoofdthema’s van het boek. Helemaal terecht legt JK de vinger op een zere plek. Het ontbreekt inderdaad heel veel mensen aan empathie. Hij en ik zijn het op dat punt dus eens. Toch verschillen we zeer sterk in de benoeming van wie er dan toch zo empathiegebrekkig zijn. JK is net als alle andere Groenlinksen progressief ingesteld en dat houdt in dat hij heel veel zaken ziet waar we met zijn allen echt aan moeten werken, om het onrecht dat nu nog wordt aangedaan weg te nemen. Hij neemt waar dat er bij “rechtse” – hij heeft het over nieuwrechtse – mensen een groot gebrek aan inlevingsvermogen is waar het gaat om het trieste lot van bijvoorbeeld vluchtelingen. Vandaar dat hij een soort van beroep doet op die groep om toch vooral te pogen meer empathie op te brengen. Ik schrijf bewust ‘een soort van’, want nergens doet hij dat expliciet en dat is eigenlijk wel frappant. Nergens richt hij het woord tot alleen maar die groep. Overal heeft hij het over ‘wij’, zoals “we moeten openstaan voor de frustraties van de ander…”.  Maar ook heeft hij het heel veel over ‘wij’ omdat hij verbondenheid zoekt, zoals “Mijn Nederland is een land dat ‘het wij’ groot maakt, dat insluit, niet uitsluit, dat tegenstellingen met humor en inlevingsvermogen tegemoet treedt, dat samen vreugde en verdriet deelt.” (pag. 93) Het is een manier van praten die in de allereerste plaats allen aanspreekt die niet houden van diepgaande verdeeldheid. En gelijktijdig vertelt hij dan even hoe al die tot de wij-groep behorende mensen moeten denken. Ze moeten namelijk insluiten en vooral niet uitsluiten. Dat vormt voor hem dan meteen een mooie basis om allen van die wij-groep uit te sluiten die niet-insluiten-en-wel-uitsluiten, althans naar het oordeel van de elite van de wij-groep. En dan beginnen ‘wij’ maar meteen met de exponent van de uitsluiters: Wilders.

Gek is dat toch… Gek, al dat praten over wij en ondertussen keihard een cordon sanitaire leggen – een wij versus zij vormen – om allen waarvan wordt gedacht dat ze willen uitsluiten…. Nu ben ik van mening dat niet elke poging om uit te sluiten even verfoeilijk is. Het zou dus kunnen kloppen dat JK en de zijnen terecht Wilders c.s. willen uitsluiten. En idem dito zou het ook kunnen dat Wilders c.s. terecht een groep willen uitsluiten. Om die reden zou ik nu op mijn oudere dag nooit meer schrijven wat ik op mijn dertigste wèl schreef: We mogen niemand uitsluiten! Tuurlijk mogen we individuen en zelfs groepen uitsluiten. Waar het om gaat is of dat uitsluiten moreel en ethisch verantwoord en het meest juiste om te doen is. Over die vragen moet het gaan in de debatten en in de Tweede Kamer. En daarvoor heb je absoluut mensen als Wilders nodig. In de rechtspraak hebben zowel de verdachte als het slachtoffer recht op een advocaat. In het debat moeten àlle argumenten tot hun recht kunnen komen. Alleen al de voorspellende ‘gave’ van Wilders mag zo langzamerhand toch wel een soort van bewijs van competentie worden genoemd. Elke vorm van uitsluiten van Wilders is om die en andere redenen moreel en ethisch onverantwoord en het meest foute wat je kan doen! Je hebt hem en de zijnen nodig om te komen tot antwoorden op prangende maatschappelijke problemen, ja zelfs om oorlog te voorkomen. Tot antwoorden waar een èchte meerderheid voor is en die het vertrouwen in de politiek van vele burgers weer wat doet toenemen.

Nu is het wel zo dat JK toegeeft dat Wilders er toch wel bijhoort: “Ik moet er niet aan denken dat Nederland uit alleen Klaver-Nederlanders zou bestaan. De Rutte-, Wilders- en Ozdil-Nederlanders doen er net zo toe. We wonen allemaal in hetzelfde land.” (pag. 93) Op vele andere plekken in het boekje komt Wilders er echter ‘niet goed’ vanaf, en dat is een eufemisme. Op zich is het normaal voor een politicus dat er wordt gewezen op de onderlinge verschillen. Ook is het normaal dat de politicus dat verhaal zo vormgeeft dat het eigen verhaal als beter overkomt. Maar hoever mag je daarin gaan? Mag je de ander onheus bejegenen? Rare vraag natuurlijk. Tuurlijk mag dat niet. Toch gebeurt het elke dag weer, althans naar het oordeel van Wilders c.s.. Die hebben het dan over gedemoniseerd worden. JK en de zijnen snappen daar niets van en gaan rustig door. Dan wordt er een beeld geschetst van de PVV als een totaal ondemocratische – ja zelfs dictatoriale – partij, met als argument dat er maar één lid is. Alsof in een democratie iedere politieke partij ook intern een ledendemocratie moet zijn, wat gewoon onwaar is. Het gaat er in een democratie om dat de burgers vrij zijn landelijk, provinciaal, gemeentelijk te kiezen. Iedereen is vrij om de PVV niet te kiezen; Wilders erkent dat recht honderduit en daarom is hij wèl een democraat. Zo simpel is het. Maar zo’n oersimpel verhaal kan je menig politiek betrokken Nederlander niet aan het verstand brengen. Laat ik nou denken dat dit een zeker gebrek aan inlevings- of in elk geval voorstellingsvermogen aan het daglicht brengt. Of zou het kwade wil van die mensen zijn…

JK zou nu vast willen antwoorden dat dit onheus bejegenen minstens wederzijds is en zelfs heftiger gebeurt aan de Wilders-zijde.  Zeker, het is wederzijds. Maar is het aan de Wilders-zijde echt heviger? Ik betwijfel dat. Neem nou Wilders’ uitspraak dat de Tweede Kamer een nepparlement was. Hij deed die uitspraak in de context van een debat over de asielopvang. Kamerleden applaudisseerden toen Pechtold gemeenten bedankte die asielzoekers opnamen. Volgens Wilders ging dat applaus in tegen de wil van miljoenen Nederlanders en hij vond het een nepparlement. Merkwaardig genoeg werd dat opgevat als een veroordeling van het hele parlementaire systeem en werd gemeend dat Wilders dus helemaal geen democraat was, maar eerder een potentiële dictator. Terwijl Wilders eigenlijk zei: Kom op, mede-politici, laten we hier nou eens onze taak op een professionele wijze vervullen. We zijn een parlement dat rekening hoort te houden met de stemverhoudingen, niet alleen in het parlement zelf, maar ook in het land, geen kinderspeeltuin waar we net doen alsof, en ook geen voor-wat-hoort-wat handjeklap markt, en ook geen de-meerderheid-kan-me-de-pot-op bedrijf. Ofwel, hij pleitte voor een serieuzere opvatting van de taak. Zo simpel is het. Maar zo’n oersimpele uitleg kan je menig politiek betrokken Nederlander niet aan het verstand brengen. Laat ik nou denken dat dit een zeker gebrek aan inlevings- of in elk geval voorstellingsvermogen aan het daglicht brengt. Of zou het kwade wil van die mensen zijn…

Zo kan ik nog wel even doorgaan met JK’s boek over de empathische – maar niet heus – samenleving. Dat ga ik het volgende blog doen. Dan zal ik diverse citaten uit het boekje geven met daarbij mijn commentaar. Commentaar waaruit zal blijken dat de standpunten van deze dertigjarige toch echt nog onvoldoende doorwrocht zijn en dat hij daarom geregeld foute keuzes maakt. Daar zal ik ook ter sprake brengen wat ik hier al eerder besprak.