Nogmaals, de persontmoeting met Wilders op 22 maart 2014 na zijn minder-uitspraak

Het kostte me enige moeite de ‘persontmoeting’ met Wilders kort na de minder-uitspraak terug te vinden, maar hier is ‘ie dan toch. Iedereen die denkt zeker te weten dat Wilders destijds zwaar over de schreef is gegaan raad ik aan om er nog eens integraal – dus in zijn geheel – naar te kijken en goed te luisteren. Lijkt me op deze dag – de dag nadat het OM besloot om Wilders daadwerkelijk te gaan vervolgen – een nuttige tijdsbesteding. Immers, wie wil nou zijn eigen be- of veroordeling van Wilders slechts baseren op de eigen onderbuik? Niemand toch? Dus, neem de feiten tot je. Kijk en luister!

Advertenties

De selectieve perceptie omtrent haatzaaien en hetze

Het was een bijzondere week waarin twee groepen burgers lijnrecht tegenover elkaar stonden. De ene groep verweet Wilders haat te zaaien, de andere groep verweet de media een hetze tegen Wilders te voeren. En in het kader van die tegenstelling vlogen aanverwante beschuldigingen over en weer. Wat langzaam tot me doordrong is dat beide groepen er eigenlijk niet in slagen om zich in te leven in de andere groep. Beide proberen de andere te laten inzien wat er krom is aan de redeneringen van de andere, blijkbaar zonder ook maar enig succes.

Degenen die Wilders haatzaaien verwijten blijven volharden in die mening, in weerwil van elke uitleg die Wilders heeft gegeven; het is alsof ze òf er niet naar hebben geluisterd, zelfs niet na aandringen, òf dat de uitleg het ene oor ingaat en het andere oor uit. Als je vraagt wat Wilders nou eigenlijk aan uitleg gegeven heeft, blijft het steeds verbijsterend stil of er volgen ronduit onjuiste uitspraken; men blijkt het gewoon niet te weten.

Idem snappen deze mensen er niets van als je hen wijst op “de hetze door de media”, dat die het idee van het haatzaaien door Wilders de afgelopen week in grote eendracht hebben verkondigd in grote gelaagdheid, van grof geschut op de voorpagina’s tot en met geniepige diskwalificaties in columns en ‘kleiner nieuws’ die een langzame, maar efficiënte karaktermoord beogen.

Daar kan de schijnbare ongevoeligheid van de Wilders-verdedigers tegenover gesteld worden; ongevoelig voor de stelling dat Wilders haat zaaide met zijn minder-Marokkanen uitspraak. Zij snappen werkelijk niet waar al die mensen zich toch zo druk over maken. Immers, het is toch overduidelijk dat Wilders niet bedoelt dat alle Marokkanen het land uit moeten?! Mensen moeten gewoon goed luisteren en lezen. Ook snappen ze maar niet dat die anderen de hetze niet zien; ook die is toch immers overduidelijk?!

Selectieve waarneming, dat zal het zijn. Of misschien beter: selectieve perceptie. Het Engelse perception mag weliswaar vertaald worden met waarneming, maar het heeft toch een wat bredere betekenis. Bij waarneming denken we vooral aan waarnemen met de zintuigen. Bij perceptie gaat het bovendien om interpretatie, om hoe we iets opvatten. Wat maken we ergens van. Laten we vasthouden aan het spelende voorbeeld (voorbeeld, want het is alom toepasbaar) van Wilders als die zich tot zijn zaal richt en zegt: “met minder lasten en als het even kan wat minder Marokkanen”. Bij blijkbaar veel mensen gaat op zo’n moment in het hoofd een alarmbelletje af: “Tsje, wat onbeschoft nou weer”, denken ze dan. Anderen ervaren het volstrekt niet zo, bij hen gaat dat alarmbelletje dus niet af. Dit is bij beiden een kwestie van selectieve perceptie. Nu zou dat alarmpje vanzelf zijn gedoofd als er niet een horde journalisten was geweest die besloot groot alarm te slaan. Bij andere politici lokte deze horde genoeg uitspraken uit om de bladen, radio en tv dagenlang mee te vullen: Een hetze, zo ervoer nu opeens juist de ‘andere’ groep. Dit keer ging er dus juist bij hen een alarmbelletje af, en dat terwijl ditzelfde alarmbelletje volstrekt niet afging bij de eerder genoemde groep. Selectieve perceptie bij beide groepen.

Is selectieve perceptie altijd onjuist? Natuurlijk niet. Er zijn eigenlijk een paar mogelijkheden. De perceptie zou kunnen berusten op juiste waarnemingen, interpretaties en argumentatie. Idem zou dat niet het geval kunnen zijn. Om het nog ingewikkelder te maken, het zou ook deels kunnen kloppen en dus deels onjuist kunnen zijn. Is het selectief niet-percipiëren altijd onjuist? Natuurlijk niet. Ook in dat geval kan het kloppen dat er iets niet werd waargenomen of opgevat, omdat het nou eenmaal niet gebeurde of zus-en-zo bedoeld was. Of het wordt objectief beschouwd ten onrechte niet waargenomen en opgevat. Of het klopt deels wel en deels niet.

Zie daar het dilemma: Je kan mensen die selectief percipiëren niet bij voorbaat ongelijk of gelijk geven. Je zal je echt per geval in de materie moeten verdiepen om er zo’n uitspraak over te kunnen doen. Maar dan moet zo’n oordeel wel gegeven worden door iemand die in staat is om zich in beide ‘kampen’ te kunnen inleven, teneinde beide percepties te kunnen ervaren. Dat vereist empathie voor beide groepen, dubbele empathie die binnen beide groepen nu juist per definitie blijkt te ontbreken. Ook na een hele week elkaar de maat nemen lijken de mensen binnen de groepen geen centimeter naar elkaar te zijn opgeschoven. Sterker, de kloof tussen beiden lijkt alleen maar te zijn verdiept.

Empathie lijkt me in deze een sleutelwoord. Ik dacht altijd dat met name het linkse deel van de mensheid daarin goed was. Maar het besef is bij me doorgedrongen dat dit helemaal niet waar is. Het linkse deel blijkt voornamelijk empathie te hebben voor het eigen deel van de samenleving. De opvattingen van het andere deel, zeg maar van rechts, worden gezien als fout-fout-fout. Dat er evengoed weleens een redelijke argumentatie achter zou kunnen zitten wordt niet geloofd; de empathie ontbreekt ten enenmale. En andersom? Ik zit momenteel zelf in een transitie. Ik kom overduidelijk uit het linkse deel. Het hele denken aldaar is me met de paplepel ingegoten. Wat me aan mezelf opvalt is dat ik steeds meer moeite heb om me in de perceptie van links in te leven, een perceptie die vroeger mijn eigen identiteit bepaalde. Mijn empathisch vermogen ervoor lijkt weg te ebben. Daar staat echter tegenover dat mijn empathie voor de perceptie van rechts sterk toeneemt, terwijl ik die vroeger volstrekt niet had, zo besef ik tegenwoordig. Ben ik dus verrechtst? Het lijkt onontkoombaar dat te concluderen, maar ondertussen staat allerlei van oorsprong links gedachtengoed bij mij nog steeds midden op mijn netvlies. Sterker, ik meen dat gedachtengoed beter in de gaten te houden dan de meeste linkse rakkers. Wat te denken van de rechten van homo’s en vrouwen, die links echt te gemakkelijk heeft laten ondermijnen door de islam. Ook denk ik dat de historische linkse politici, denk aan Drees, hun hoofd zouden schudden bij het aanschouwen van het gedachtengoed in de hedendaagse PvdA, ware ze niet dood. De oorspronkelijke idealen zijn voor mij niet meer herkenbaar bij die partij. Kortom, ja, ik ben verrechtst, maar ik ben niet anti-links geworden. Wel heb ik niet langer binding met de politici die zich tegenwoordig het predikaat links hebben toegeëigend.

En hoe zit het met jou? Hoe zit het met jouw empathie? Hoe zit het met jou perceptie?

 

 

In navolging van Wilders wil ook ik misschien wel minder Marokkanen

wildersGisteren begon het al, maar vooral vandaag was Wilders’ uitspraak over “minder Marokkanen” hèt onderwerp. Politici, ministers, redacteuren, commentatoren, allen waren vandaag buitengewoon eendrachtig in hun veroordeling van zijn uitspraak. Er zijn meer dan honderd aangiften tegen hem gedaan, zo luidt de tussenstand. Alsof opeens iedereen die de man al vele jaren haat de weg naar het politiebureau nam omdat anderen het nu ook doen; de ideale gelegenheid dus om deze haatprediker eindelijk te grazen te nemen, zeker na de mislukte vorige poging. Ook in mijn eigen kring is de veroordeling volledig. Ik ben nog niemand tegengekomen die het voor hem opnam, behoudens bloggers en reageerders op nieuwsberichten en fora. Als er zo’n meerderheid zo ongelooflijk zeker is van Wilders’ ongelijk en slechtheid, dan moet hun eigen gelijk wel kloppen, zo zal menigeen redeneren. Kan het nog zo zijn dat een nipte meerderheid er toch naast kan zitten, een meerderheid van misschien wel 95 procent zal er niet naast kùnnen zitten, zo redeneert menigeen. Die meerderheid is buitengewoon zeker van zijn zaak en staat volstrekt niet open voor discussie erover, zo bleek mij. Sterker, wie het waagt om Wilders’ pleit voor “minder Marokkanen” te verdedigen, al is het maar deels, kan rekenen op een felle reactie en een bot afweren van discussie. Zonder enige gêne weigert men in te gaan op nadere uitleg, want de zaak is overduidelijk, zo oordeelt men bij grote meerderheid. Immers, ook over het racisme, nazisme, fascisme, Mussolini en Hitler hoeft men niet echt na te denken; het zijn slechte ideologieën en personen, punt uit. Geert zelf heeft telkens nadere uitleg gegeven, maar die uitleg heeft de veroordeling telkens niet kunnen verzachten. Het heeft er alle schijn van dat men massaal de vingers in de oren propt bij alle nadere uitleg. Of het zou kunnen zijn dat men massaal in een alarmstand springt zodra hij “minder Marokkanen” uitspreekt; een alarmstand die ervoor zorgt dat alle erna komende uitleg niet eens meer gehoord wordt. Het effect is gelijk aan ‘niet luisteren’. En als men dat niet luisteren volhoudt na het bedaren van de eerste emoties, dan kan je rustig spreken over ‘niet willen luisteren’. Zoiets verwacht je niet van intelligente en ontwikkelde mensen, zoals daar zijn: ministers, redacteuren en commentatoren. (Politici zijn niet per se intelligent en ontwikkeld, dus die laat ik even weg uit het rijtje.) Het wordt tijd om de nadere uitleg toch nog een keer te betrachten. Ik kan niet namens Wilders spreken. Wel kan ik doen alsof ik die uitspraak had gedaan – wat ik niet onmogelijk acht – en uitleggen wat de erachter liggende uitleg zou zijn.

Goed, stel dat ik zou zeggen wat Wilders zo ongeveer zei: “In deze stad zijn de nodige problemen en ik ben van mening dat de Marokkaanse gemeenschap aan een deel van die problemen behoorlijk debet is. Daar moeten we wat aan doen. Ik stel voor dat we streven naar minder Marokkanen. Dat kan worden bereikt door allereerst criminele Marokkanen die een dubbele nationaliteit hebben het land uit te zetten. Verder kunnen we de Marokkanen in het algemeen aanbieden mee te betalen aan hun remigratie, mochten ze dat laatste willen. En tenslotte kunnen we trachten de concentratie Marokkanen in zekere wijken te verlagen, want gettovorming verkleint de kans op succesvolle integratie in de Nederlandse samenleving.”

Heb ik het nu verbruid bij u, de lezer? Haakt u nu af? Zo ja, dan wens ik u veel plezier verder, maar ik hoef u niet meer serieus te nemen, zo vind ik.

U haakt niet af, maar ik heb het wel bij u verbruid? Dan ben ik benieuwd naar de motivatie daarvan. Laat me alvast enige voorspelbare motieven bekritiseren:

Uitzetten van criminele Marokkanen met een dubbele nationaliteit staat ook op de agenda van diverse andere politieke partijen. Weliswaar is de praktijk weerbarstig en zal het niet zo makkelijk kunnen, maar het is op zich geen kwaadaardig idee. Het is zeker niet kwaadaardiger dan het in de gevangenis stoppen van criminelen. Uitzetten van criminele Marokkanen met alleen de Nederlandse nationaliteit is een contradictie. Immers, je kan geen Marokkaan zijn als je alleen de Nederlandse nationaliteit hebt. Wie alleen de Nederlandse nationaliteit heeft kan niet worden uitgezet en Nederland zal op andere wijze deze criminelen moeten aanpakken.

Willen bevorderen van remigratie is absoluut niet hetzelfde als verplichten het land te verlaten. Het lijkt er zelfs niet op. Er is een essentieel verschil tussen moeten en willen, tussen zeggen dat je het land uit moet en vragen of je wilt remigreren. Wie remigratie wil bevorderen moet niet worden beschuldigd van nazi-praktijken als het volstouwen van treinen richting vernietigingskampen.

Dan het punt van de gettovorming. Het is al tientallen jaren staand beleid om gettovorming zo goed mogelijk tegen te gaan. Zo’n beetje alle regeringen van na WO II hebben beleid gehad om te hoge concentraties tegen te gaan. Dat beleid was niet beperkt tot de criminelen binnen een bevolkingsgroep. Het gold ten aanzien van de volledige groep, dus zonder onderscheid te maken. Het ging namelijk niet alleen om het verlagen van criminaliteit. Het ging ook om het vergroten van de kans op succesvol integreren. Het idee was altijd dat de Nederlandse normen en waarden sneller worden geaccepteerd als je ruim omringd wordt door (autochtone) Nederlanders. Allochtonen die zich voornamelijk omringen door allochtonen uit eigen kring, zullen de normen en waarden van die eigen kring minder makkelijk opgeven en daardoor minder makkelijk integreren in de samenleving. Nu hoeft niet-integreren geen probleem te zijn, namelijk als de normen en waarden van de eigen kring niet leiden tot conflicten met de typisch Nederlandse normen en waarden. Maar in het geval van de typisch Marokkaanse normen en waarden zijn die conflicten er wèl, helaas. Hoge concentraties Marokkanen moeten daarom worden tegengegaan.

Wilders zei ook nog “Dan gaan we dat regelen”. Dat zei hij in de veronderstelling dat de PVV in Den Haag zou kunnen gaan besturen. Ik zie het nog niet gaan gebeuren. Hij had natuurlijk beter kunnen zeggen wat ik zelf zou zeggen: “Dan proberen we dat te regelen”. Maar ik ga hem op dit punt niet de maat nemen.

Misschien zou u minder aanstoot hebben genomen als Wilders het had gehad over “minder criminele Marokkanen”. Ik heb hierboven gemotiveerd waarom het weglaten van dat ene woord niet meteen inhoudt dat hij een haatzaaier, of nog erger, is. En reken even mee met me: Marokkanen minus criminele Marokkanen is minder Marokkanen. Volgt u me nog?

Of misschien vindt u dat Wiilders generaliseert door alle Marokkanen over een kam te scheren. Maar dan zou u toch eens wat meer moeten opletten bij wat politici èn burgers zoal zeggen. Stel dat zekere Nederlanders deze zomer aan de Costa del Sol de boel op stelten zetten en de plaatselijke bevolking er schande van spreekt… Ze zullen het dan zo goed als zeker hebben over “de maffe Nederlanders”, dus ons allen over een kam scheren. Gaat u hen dan de les lezen door te zeggen dat ze ons Nederlanders niet over een kam mogen scheren? Ik hoop van niet. Ik hoop dat u zult proberen die ‘zekere landgenoten’ aan te spreken op hun wangedrag. Idem hoort de Marokkaanse gemeenschap hun eigen problematische leden aan te spreken op wangedrag.

Tenslotte, Wilders had het niet over Nederlanders. Het lijkt mij dat een oorspronkelijk Marokkaan die dolgraag in de Nederlandse samenleving wil integreren ophoudt zichzelf Marokkaan te noemen, poogt de Marokkaanse nationaliteit op te geven of anders het Marokkaans paspoort zal verbranden. Zodoende zou die persoon geen reden meer voelen zich te identificeren met ‘de Marokkaan’ en zich ook niet aangesproken voelen door Wilders’ woorden. Integreren, of zelfs assimileren, is ook voor de eigen kansen op werk erg belangrijk. Wie de wil tot integreren serieus laat blijken, zal kunnen rekenen op veel sympathie bij de autochtonen, ook bij de PVV-stemmers. Wie echter per se hecht aan het zo goed als volledig behouden van de typisch Marokkaanse normen en waarden moet er rekening mee houden dat het een levenlang conflicten met autochtonen zal geven, niet op alle punten, maar wel op een paar gebieden.

Tot zover mijn uitleg. Ik vermoed dat Wilders er niet veel tegenin zou brengen.

PS. Ik lees zojuist dat zo ongeveer de hele PVV-fracties in Almere en Flevoland de PVV hebben verlaten. Ook de gedoodverfde kandidate voor de Europese verkiezingen verlaat de partij. Eerder op de dag haakten al twee kamerleden af. Alle media-aandacht van vandaag is deze mensen blijkbaar teveel geworden; ze vrezen voor hun eigen naam en misschien wel voor nog meer, zo lijkt het me. Mag ik spreken over een media-hetze? Ik vind van wel en ik vind bovendien dat er sprake is van haatzaaien. Er wordt al jaren haat richting Wilders gezaaid, met vandaag als voorlopige hoogtepunt. De Wildershaters doen er goed aan het eigen gedrag eens zeer kritisch onder de loep te nemen. Maar zo’n zelfkritische houding zal wel teveel gevraagd zijn. Hun zelfgenoegzaamheid en politiek-correcte houding zijn nog immer alom, ondanks de nodige kritieken die er de afgelopen jaren op waren.