Open brief aan de redactie van de extreemlinkse Volkskrant

In de Volkskrant van maandag mag correspondent Leen Vervaeke ons Nederlanders uitleggen hoe de verkiezingen in België zijn verlopen (pag. 11). Een objectief, dus meningvrij, verslag moet kunnen volstaan en Vervaeke probeert zeker die indruk te wekken. Desondanks verwerkt hij er een mening in en doet hij zo aan oneigenlijke beïnvloeding van de lezer. Ik weet niet of Vervaeke het zelf doorheeft. En ook is het goed mogelijk dat de hoofd- en/of eindredactie het niet doorheeft. Maar ik kan niet uitsluiten dat zowel Vervaeke als de hoofdredactie een doelbewust, maar ook verholen beleid voeren; een beleid dat beoogt de lezer bij voorbaat te beïnvloeden. Waar gaat het om? Het gaat om het veelvuldig gebruik van de bijvoeglijk naamwoorden extreemrechts en – opvallend genoeg in minder mate – extreemlinks. Consequent wordt ‘Vlaams Belang’ vergezeld van het bijvoeglijk naamwoord ‘extreemrechts’. Kortom, het is telkens weer ‘het extreemrechtse Vlaams Belang’ dit en ‘het extreemrechtse Vlaams Belang’ dat. Het overkomt ook de ‘extreemlinkse’ PTB. Dat lot overkomt niet de andere partijen. Dan is het gewoon – en zoals het hoort – de Parti Socialiste, de N-VA en de MR, nou vooruit: de liberale MR. Tegen dat laatste bijvoeglijk naamwoord ‘liberale’ kan ik geen bezwaar hebben, want ook de MR zelf zal het met die kwalificatie eens zijn. Idem zou ik hier geen bezwaar aantekenen als er gesproken zou worden over de socialistische PS. Ik teken wel bezwaar aan als een kwalificatie niet door vriend en vijand wordt gewaardeerd. En dat is absoluut het geval met de kwalificaties extreemlinks en extreemrechts.

Ik ben al tientallen jaren een trouw lezer en abonnee van de Volkskrant. Ligt het aan mij en zie ik het pas tegenwoordig hoe ik gemanipuleerd word, of is het werkelijk zo dat de hoofdredactie van de Volkskrant kortelings heeft besloten zijn redactie toestemming te geven – of misschien zelfs wel aan te sporen – vooral de term ‘extreemrechts’ zo veelvuldig mogelijk te gebruiken, bij de PVV, het Vlaams Belang, de Front National en nog zo wat partijen? In dat geval, wat is de beweegreden? Meent de hoofdredactie dat het de lezer een plezier doet door al bij voorbaat die helderheid over zo’n partij te verschaffen? En/of meent de redactie dat het nu eenmaal een objectief aantoonbare eigenschap betreft? En/of meent het dat iedereen steeds weer ondubbelzinnig gewaarschuwd moet worden? En/of meent de hoofdredactie dat het zijn plicht is ook dit middel in te zetten teneinde te voorkomen dat we hier ooit weer een soort Hitler krijgen? En/of meent de hoofdredactie dat zijn lezers feitelijk niet echt volwassen en goed genoeg geïnformeerd zijn om zelfstandig een waardeoordeel te vormen?

Allemaal vragen die om een serieus antwoord schreeuwen. Ik weet zeker dat er velen met mij zijn die zich elke dag weer groen en geel ergeren aan het te onpas gebruiken van dit soort bijvoeglijk naamwoorden. Media zijn gewend om meningen en handelen van politici fiks uit te vergroten en hen zo ter verantwoording te roepen. Het is de hoogste tijd dat die media zelf – bij monde van hun hoofdredacties – verantwoording afleggen over hun (verholen) doelen en de middelen die ze daartoe inzetten.

Als lezer van de Volkskrant daag ik de hoofdredactie van mijn krant uit om die verantwoording af te leggen, te beginnen met de uitleg van het zo veelvuldig gebruik van bijvoeglijk naamwoorden als – vooral – extreemrechts en – in opvallend minder mate – extreemlinks. Als de hoofdredactie deze uitdaging niet wenst aan te nemen, kan ik niet anders dan mezelf serieus de vraag te gaan stellen of ik nog wel langer bedot wens te worden door de krant die al tientallen jaren bij mij op de deurmat valt. Voor informatie ben ook ik niet langer afhankelijk van de krant. Het internet biedt tegenwoordig genoeg alternatieve kanalen voor informatie. Kortom, ik wens transparantie over het beleid in deze.

Voor het geval de lezer zich afvraagt waarom ik de Volkskrant in de titel extreemlinks noem terwijl ik het verder niet noem in dit artikel: U zal zich er op zijn minst over verbaasd hebben, zo niet aan geërgerd hebben. Diezelfde verbazing en ergernis ervaren elke dag weer zeer velen die in de media worden weggezet als extreemrechts.