Loco-burgemeester beschuldigd van racisme – Terecht?

Christian Schilcher, de van racisme beschuldigde loco-burgemeester. Tsja, zo’n leren jas, dat zegt natuurlijk wel wat. En hij kijkt ook flink zuur, toch? Toch?

Het volgende was vandaag in het Radio1 journaal van 6 uur, op minuut 2:36.

In Oostenrijk heeft de loco-burgemeester van de stad Braunau am Inn zijn functie neergelegd na een storm van kritiek op een gedicht van zijn hand, zegt correspondent Judith van de Hulsbeek: “Het is een gedicht dat in de lokale krant is gepubliceerd voor pasen en dat wordt geschreven vanuit het perspectief van een rat. Dat betekent eigenlijk zoveel als, als je hier nieuw bent moet je je òf aan ons aanpassen òf snel wegwezen en dan verderop in het gedicht schrijft-ie bijvoorbeeld ook nog dat het mengen van culturen altijd tot vernietiging leidt, en dat soort dingen.” De Oostenrijkse bondskanselier Kurz noemde het gedicht diep racistisch. De loco-burgemeester bood gisteren zijn verontschuldigingen aan en legde vandaag zijn functie neer. Ook stapte-ie uit de partij. Het OM onderzoekt nog of er grond is voor vervolging. (mijn vet)

Nou moet men mij maar eens gaan uitleggen wat er racistisch aan dat gedicht is. Voor men antwoordt, bedenk dat er werd begonnen met de notie dat er niets aan de hand is als er wordt aangepast. Met andere woorden, al ben je pimpelpaars of heb je een pompoenneus, wanneer je je gewoon aanpast ben je okay. Dat lijkt mij een standpunt dat racisme juist uitsluit. De stelling dat menging van culturen altijd tot vernietiging leidt, mag misschien wat overdreven zijn, helemaal onzinnig is deze niet. Vervang het woordje ‘altijd’ door een iets zwakkere term en je kan de stelling onderbouwen met meer dan genoeg voorbeelden uit de geschiedenis. Overigens is ook die stelling onmogelijk racistisch te noemen. Kritiek op andere culturen is doodnormaal voor wie gelooft in de eigen cultuur en deze wil beschermen.

Dit is wat Schilcher meer precies in het gedicht schreef.

“Net zoals wij hier beneden leven, zo moeten andere ratten dat ook doen, als gast of als migrant moeten zij met ons de manier van leven delen. Of zich anders snel wegscheren”

Zijn scherpslijpers vatten dat op als zou hij migranten wegzetten als ratten. Echter, ook dat verwijt slaat de plank mis. Immers, de migranten ziet hij als de ‘andere’ ratten die zich moeten aanpassen aan de reeds beneden levende ratten, de autochtonen.

Zou meespelen dat Hitler in dat stadje geboren is? Het zal toch niet?

Ik moet nu trouwens terugdenken aan Chlorophyl tegen de zwarte ratten, een strip uit mijn jeugd waar ik helemaal in opging. In 2015 schreef ik een blog waarin de strip ter sprake komt. Chlorophyl – zelf geen rat – had overigens alle reden om de zwarte ratten te vrezen. Er was werkelijk geen enkele zwarte rat die hij kon vertrouwen. Macherot tekende deze strip in de jaren 50. Zou er anno nu nog zo’n strip gemaakt kunnen én mogen worden? Wat mij betreft zeer zeker wèl. Maar ik vrees dat er vast de nodige deugmensen zullen protesteren met verwijzing naar stigmatisering van zwarte mensen.

Advertenties

Toeristen in het bloembollenveld, is dat erg?


Op deze werkelijk prachtige tweede paasdag ging ik met famile naar de bloembollenvelden rond Lisse. We meden uiteraard de files naar de Keukenhof. Het ging ons om de échte bloembollenvelden. We hebben ze gevonden, maar ook de toeristen weten ze te vinden. Die waren opvallend vaak met de fiets en dat is natuurlijk helemaal goed. Wat ook opviel was dat ze er niet voor terugdeinzen om selfies en kunstzinnige foto’s te maken door zich een meter of wat in de velden te begeven.

Deze foto plaatste de NOS vorig jaar bij een item over kwekers die het helemaal gehad hadden met selfies makende toeristen. Let op de kweker zelf, hoe uitgerekend hij zijn bloembollen vertrapt.

Er zijn bollenkwekers die dat maar niks vinden en een bord plaatsen waarop ze schrijven dat ze niet willen dat men zich in de velden begeeft. Sommige Nederlandse, langsrijdende fietsers veroordelen vervolgens luidkeels zelfs de toerist die het waagt om zich op de kale strook geestgrond aan de rand van het veld te begeven. Maar wat is er eigenlijk echt erg aan de toerist die zich een meter of wat in het veld begeeft? De velden bestaan uit stroken die van elkaar gescheiden zijn door een looppad van een kleine halve meter. Uitgerekend op die paden begeeft de toerist zich, zo bleek ons. Het lijkt me dat de schade daardoor nul is. En er is een belangrijk voordeel verbonden aan al die fotograferende toeristen. Zij nemen hun foto’s mee naar hun eigen land en delen die met vrienden en familie. Die gaan zelf ook geregeld op vakantie en zullen de bollenstreek in de weken van pasen dan zeker willen bezoeken. En ook voor de export van bollen lijkt me het tolereren van dit type fotografie alleen maar een geweldige en gratis marketing. Kortom, de bollenkwekers die zich met strenge borden tegen deze vorm van toerisme menen te moeten verweren moeten ophouden met zeuren. Ze leven van de export naar juist deze toeristen en de directe schade lijkt me ongeveer nul.



Hoe herken je de radicaal?

Demonstratie tegen Trump

Demonstratie tegen Trump door radicale mensen.

Wie mocht hopen dat ik de afgelopen tijd gederadicaliseerd ben omdat ik nog maar weinig blogde heeft het mis. Niet dat ik verder geradicaliseerd ben, trouwens. Althans, dit alles naar mijn eigen weten.

Het is maar de vraag in hoeverre een individu zich bewust is van eigen radicalisering. Dan zou je toch minstens het besef moeten hebben kort geleden, of zojuist, een fundamentele keuze te hebben gemaakt. Een keuze die maakt dat je vanaf dat moment ook andere, ervan afgeleide, keuzes gaat maken. Stel dat je je geloof in de parlementaire route steeds meer hebt verloren en ‘vandaag’ besluit dat die route een doodlopende is, dan zou je bij wijze van spreken een depressie kunnen voorkomen door meteen te besluiten dat de militante route maar eens gelopen moet gaan worden. Dat is dan een keuze met zeer vergaande consequenties voor allerlei aanverwante keuzes. Je zal niet langer geïnteresseerd zijn in pogingen om politici, bijvoorbeeld op Twitter, te overtuigen. Je zal niet langer anderen aanmoedigen om toch vooral te gaan stemmen en dan met name op die-en-die. Je zal ontvankelijker worden voor andere idem gedesillusioneerden. Redeneringen van sommige andere gedesillusioneerden zullen makkelijker dan ooit bij je binnenkomen, ook als die gestoeld zijn op slechte argumenten, halve waarheden en geconstrueerde verbanden. Misschien lees je hun boeken, maar in deze moderne tijd zullen hun ideeën je waarschijnlijk eerst bereiken Lees verder

De eerste kaping door migranten

Het is zover, de eerste kaping op volle zee door migranten is een feit. Zonet was dit op het NOS-journaal van 8 uur. In het eraan voorafgaande thema kwam nog een activist (Jelle Goezinnen, van Sea Watch) aan het woord die het had over het zeerecht dat ieder schip verplicht om hulp te bieden aan mensen die dreigen te verdrinken. Dat was volgens hem een recht waar niet aan te tornen viel en waarover ook “iedereen” het eens was.

Tsja, je zal maar kapitein zijn van een schip die ergens in de verre verte een gammele sloep met op iedere centimeter een mens waarneemt. Daar sta je dan, op de brug, turend met je verrekijker, in het besef dat je samen met je bemanning misschien net tot 10 man komt. En daar op die sloep tel je toch al snel iets van 50 man. En je hebt gehoord over kapingen op zee door migranten. Dan wordt het toch wel degelijk een rationele overweging om gewoon door te varen, toch? Toch!

Benieuwd wat die activist daarvan vindt. Heeft ‘ie vast nog nooit over nagedacht.

Samuel Veissière, professor aan McGill University, over de transgender-problematiek

Dit is een vertaling van ‘A Surfeit of Empathy and an Absence of Compassion‘ van Samuel Veissière.
Origineel gepubliceerd 9 december 2018. Vertaling 26 maart 2019.

The symbol of the transgender in hands on a cardboard plate, covTitel: Een overvloed aan empathie en een gebrek aan compassie

Ik ben een antropoloog en hoogleraar psychiatrie aan de McGill Universiteit (Canada, Montreal). Ik heb gepubliceerd, en wordt in de media uitgebreid geciteerd, over culturele evolutie, verslaving aan sociale media, de nieuwe internet-subculturen, sociale dimensies van cognitie en mentale gezondheid, en de impact van recente culturele wijzigingen in gender normen op het welbevinden van jonge mensen.

Als essayist en populair wetenschappelijk commentator heb ik uitgebreid geschreven over de evolutionaire basis van wat ons heden ten dage zoal bezighoudt, van tribalisme in de politiek tot culturele paranoïa in het licht van #MeToo en nocebo effecten in de medicalisatie van dagelijkse problemen. Tot nu toe ben ik erin geslaagd om schandalen Lees verder

Over profileren

profilerenDit stuk gaat over profileren, c.q. etnisch profileren. (De Engelstalige term Profiling dekt de lading eigenlijk beter, maar afijn.) Er zijn vast nog meer (tussen)standpunten over te formuleren, maar de volgende twee bespreek ik hier.
Standpunt 1 is dat (etnisch) profileren verboden is en met alle middelen moet worden tegengegaan. Standpunt 2 is dat profileren in bepaalde beroepen een onmisbaar hulpmiddel is, niet verboden is en dat òòk letten op etniciteit toegestaan moet worden.
Ik begrijp dat eerste standpunt prima. Het wordt in de media breed uitgedragen en de politie traint erop, ook dat laatste is mij bekend. In de wet wordt er het nodige over geschreven en menigeen meent zelfs dat profileren op zich al verboden is.. Maar de wet is ten eerste een weerslag van een debat dat op zeker moment gevoerd werd en is ten tweede niet zodanig geformuleerd dat er elke vorm van profilering mee wordt verboden. Het is dus een kwestie van interpretatie van die wet én van het blijven toetsen van de wet aan de (veranderende) praktijk. Bovendien kan er sprake zijn van nieuwe inzichten en zelfs van spijt over eerder gemaakte analyses die de wet beïnvloed hebben. Ook wetsregels mogen – na verloop van tijd – wederom ter discussie gesteld worden.

Er is een breed draagvlak voor het verbieden en tegengaan van etnisch profileren, maar dan hebben we het wel over de meest grove vorm ervan: Het aanwijzen voor controle – of ingrijpender: het aanpakken – van personen op basis van een groepskenmerk zònder òòk serieus te letten op andere factoren. Ik voeg me bij dat draagvlak. Volgens mij is de wet erop gericht juist dat type profileren tegen te gaan. En ook mag ik aannemen dat het dat type profileren is dat in de trainingen van politiemensen ter sprake komt. Maar ik bestrijd dat de wet zo bedoeld is dat er in het geheel niet gelet mag worden op groepskenmerken bij een individu. En als dat wèl zo is, dan zou die wet wat mij betreft moeten worden aangepast. Ook bestrijd ik dat de term ‘etnische profilering’ slechts op dat meest grove type betrekking heeft. Wat mij betreft kan de term ook gebruikt worden bij profilering die mede let op etniciteit.

In mijn wereldbeeld zijn we niet alleen individu, maar ook lid van vele groepen. De groepskenmerken zijn al of niet zichtbaar/waarneembaar bij het individu. Voor een aantal groepskenmerken geldt dat het niet zo simpel is je te ontdoen van de uiterlijke kenmerken. Een controversiële is huidskleur (welke dan ook), maar je kan ook denken aan een handicap, dik/dun, noem maar op. Sommige individuen willen zich vooral distantiëren van een groep waartoe zij van origine (bijv. etnisch) behoren, maar de meeste (denk ik) individuen zijn trots op een of meer van hun groepslidmaatschappen en doen er alles aan om bepaalde groepskenmerken juist goed zichtbaar uit te dragen. Onze maatschappij is behoorlijk tolerant en anders wel onverschillig; er is heel veel mogelijk zolang ‘iedereen’ zich maar aan een aantal basisregels houdt.

Echter, niet iedereen houdt zich aan de basisregels en daarom hebben we politie nodig. Die moet de orde handhaven, zo hebben we gezamenlijk besloten. Dat moeten ze uiteraard doen binnen de grenzen van de wet. Volgens mij doet de Nederlandse politie dat ook heel aardig en ze krijgen van mij veelal het voordeel van de twijfel bij twijfelgevallen. Wordt een getinte jongeman aangehouden voor pasjescontrole? Dan is al gauw zijn commentaar “Zeker omdat ik Marokkaan ben”. Zeker, bij een echt foute agent zou dat de reden kunnen zijn, maar ik ga ervan uit dat die agent ook andere aanwijzingen had om te willen controleren. Ik ga in principe ervan uit dat die agent wèl goed de lessen toepaste. Wie er in principe van uit gaat dat die agent dat niet deed, speculeert over de integriteit van die agent. Ik zou me als agent niet geruggesteund voelen. En ik denk dat veel agenten als de dood zijn om te worden beschuldigd van etnisch profileren en juist daarom geregeld niet ingrepen waar dat maar beter wel had kunnen gebeuren.

Zoals ik al schreef, voor sommige kenmerken geldt dat het niet eenvoudig is jezelf ervan te ontdoen, bijv. van huidskleur (blank, bruin, getint, noem maar op). En waarom zou je ook. Wel is het helaas (voor het individu) zo dat sommige groepen oververtegenwoordigd zijn in bepaalde statistieken en dat een negatief imago/stigma van zo’n groep daardoor afstraalt op het individu uit zo’n groep. Dat individu kan zichzelf vervolgens als slachtoffer van discriminatie gaan beschouwen en dat zelfbeeld wordt in de media ook breed aangewakkerd. Ik vind dat de onjuiste wijze van ermee omgaan en geef de media behoorlijk de schuld ervan. Ik wil dat we stoppen met dit slachtofferdenken (er zijn de laatste tijden tientallen slachtoffergroepen bijgekomen, wat heeft geleid tot ‘identiteitspolitiek’). We hebben allemaal wel wat, de wereld is nou eenmaal niet totaal rechtvaardig te krijgen (want ‘recht’ voor de een is al snel ‘onrecht’ voor de ander) en een zeker incasseringsvermogen mag van ieder individu worden verlangd, ook van leden van minderheidsgroepen. Het is het gevolg van het feit dat je als individu ook lid bent van groepen. Doet je groep in de ogen van andere groepen iets flink fout, dan straalt dat nou eenmaal af op jou als individu. Als je dat niet wilt, moet je niet klagen over de discriminatie door die andere groepen, maar de discussie aangaan in je eigen groep. Als een paar Nederlandse jongeren een fontein in Rome vernielen en de Italianen vervolgens negatief beginnen te spreken over Nederlanders, dan moeten andere Nederlanders niet verontwaardigd met de vinger wijzen naar andere Nederlanders, maar die andere Nederlanders er flink op aanspreken dat ze ‘onze’ naam te grabbel gooien. Zo kijk ik ertegenaan.

Profileren (profiling) is gewoon essentieel voor een goed functionerende politie. Veel individuen dragen de groepskenmerken trots en moeten dus ook daarop mede-beoordeeld kunnen worden. Individuen moeten kritiek op ‘hun’ groep niet bij voorbaat opvatten als persoonlijke kritiek, maar als kritiek op … inderdaad, de groep.

 

Het Pact van Marrakesh wordt ons door de strot geduwd, met name door lulhannesen van de VVD

Vluchtelingen.jpgEen meerderheid in de Tweede Kamer zal het tekenen van het Pact van Marrakesh gaan steunen. Een meerderheid omdat zelfs alle zetels van de VDD vòòr het pact zullen stemmen. En dat terwijl een proportioneel deel van die zetels wordt bezet door VVD’ers die er eigenlijk niets voor voelen.

Waar is het dualisme gebleven? Oh, natuurlijk, dat is al jàren afwezig in ons land. Je kan dan wel als Tweede Kamerlid van een regerende partij dènken dat je heel wat bent, omdat jouw stem er zo toe doet en je échte invloed hebt, maar eigenlijk ben je daar niets anders dan een poppetje aan een touwtje, een lulhannes zonder enige ruggegraat, een meeloper. Of je bent een stiekeme hielelikker die denkt dat je voor de echte macht eerst nog een tijdje precies moet doen wat je bovenbazen zeggen, net zo lang tot je zelf op zo’n stoel komt te zitten. En in die tussentijd ben je natuurlijk feitelijk een landverrader, want je weet dondersgoed hoe de échte meerderheid in het land erover denkt, maar dat zal je een rotzorg zijn. En misschien praat je je eigen misdragingen wel goed door te denken dat het volk eigenlijk te dom is om goede beslissingen te kunnen nemen. Nogmaals, je bent dus een lulhannes als je eigenlijk wel tegen dat pact bent en tòch vòòr gaat stemmen.

Raar hè, dat zoveel mensen het vertrouwen in de politiek kwijt zijn geraakt omdat hen van alles door de strot wordt geduwd, en dat ze in hun hart stilletjes (of niet stilletjes) hopen op een revolte.

Sylvana Simons kan wat leren van ‘De Dirigent’

De dirigentGisteren naar ‘De Dirigent’ geweest, in Tuschinsky. Prachtige film, want ik was er om de haverklap geëmotioneerd van. Hoe dat kon? Dat vroeg ik mij na afloop ook af.

De recensie in De Volkskrant (door Floortje Smit) was merkwaardig negatief over aspecten die ik juist ronduit positief vond.

De film is gebaseerd op een waargebeurd verhaal: De van oorsprong Nederlandse Antonia Brico was min of meer de eerste vrouwelijke dirigent van symfonieorkesten. De film gaat over haar weg daarheen, een weg geplaveid met grote hobbels, allen omdat het in haar tijd (de jaren 30) allesbehalve de norm was om als vrouw dirigent te willen worden. Het scenario van de film is van Maria Peters, die bovendien de regie deed.

Recensente Floortje Smit had een paar frappante uitspraken over de film, uitspraken waar ik het volstrekt oneens mee ben. Zo schreef ze:

Het scenario van De dirigent was gebaat geweest bij strengere keuzes. Om haar onderwerp voor een zo groot mogelijk publiek interessant te maken, wil ze van De dirigent bijvoorbeeld ook een groots liefdesverhaal maken. Dat is overbodig, en acteur Benjamin Wainwright (A Quiet Passion) is eigenlijk te stijf tegenover Christanne de Bruijn – wat moet zo’n sprankelende vrouw nou met hem?

Ben ik even blij dat Peters die ‘strengere keuzes’ niet gemaakt heeft. Dat erin verwerkte liefdesverhaal geeft juist meerwaarde, omdat het laat zien hoe Antonia niet alleen zelf, voor die tijd blijkbaar ongewoon, ‘sprankelde’ als onafhankelijke en zeer op haar doel gerichte vrouw, maar ook omdat ze daardoor sommige mannen, waaronder haar tegenspeler, wist te brengen tot meer ontspannen, dus minder stijve, omgangsvormen. Zo is de film niet alleen een ikoon van een tijd dat de emancipatie van de vrouw wederom een stap maakte. Het laat ook zien hoe in elk geval een deel van de mannen zich erop instelde.

Verder vindt Floortje Smit het maar niets hoe Maria Peters is omgegaan met het verhaal van Brico’s biologische ouders en ‘monsterlijke stiefouders’ en met ‘een non die binnen een seconde haar zwijggelofte verbreekt’. Ook de volgens mij juist prachtige oneliners in de film – perfect ondersteund door de aan duidelijkheid niets te wensen overlatende beeldwisselingen – worden door haar afgewezen. Die zouden het verhaal iets gekunstelds geven, zo vindt Smit.

Het kan een generatiedingetje zijn. Floortje Smit is één generatie jonger dan ik. Ik ben opgegroeid met boeken als Pietje Bell en Kruimeltje, boeken die Maria Peters (misschien niet toevallig wèl een generatiegenoot van me) eerder verfilmde. Het zijn boeken die de lezers op een heel eigen wijze vertelden over onrecht. In die boeken – of misschien beter: in die tijd – waren de meeslepende verhalen niet van het felle en confronterende aanklagen en verwijten, wel van het laten zien waar degenen die onrecht aan deden in hun redeneren de mist ingingen. Het is moeilijk uit te leggen, maar na het zien van ‘De Dirigent’ zou het moeten gaan dagen wat ik hier bedoel.

Deze film is, wat mij betreft, verplichte kost voor al degenen die tegenwoordig zo ontzettend makkelijk anderen beschuldigen van racisme, discriminatie en onderdrukking. Verplichte kost dus voor mensen als Sylvana Simons. Het laat hen zien dat er een andere, veel betere, manier is als je dingen wilt veranderen. Een manier die niet al bij voorbaat ergernis opwekt en mensen de hakken in het zand laat zetten. Gewoon proberen met betere argumenten te komen in de hoop dat de ander op den duur ietsje gaat twijfelen aan de eigen redenering, zonder die ander al bij voorbaat het gevoel te geven een slecht mens te zijn; het kàn.

Zo speelt de film ook in op de #MeToo discussie. Het laat zien hoe Antonia Brico wèl te maken krijgt met een leraar die haar seksueel benadert, maar het laat ook mooi zien op welke wijze zij die poging pareert. En die is volstrekt anders dan wat we recent zoveel zien gebeuren. Geef mij dan maar die ouwe manier.

Heb jij ook de Varagids opgezegd? Weet je dat je hààt wordt verweten?!

Wij geloven daar niets van. Verdedig je en laat je opzeg-mail hier achter!

De Varagids is deze week geconfronteerd met 60 opzeggingen van mensen die niet gediend waren van de foto van Sylvana Simons op de cover van de gids.

Daarover was vanmiddag op Radio1 een interview met de hoofdredacteur van de gids, Cécile Koekkoek. Wil je het zelf beluisteren? Ga alhier naar minuut 24:50. Het duurt maar een paar minuten.

Of doe het met dit transcript:

Wat Cecile ervan vond, wilde de interviewer Willemijn Veenhoven weten.

Cecile:

“Ik schrok héél erg, ik ben er echt van geschrokken […] Ik heb haar bewust op de cover gezet. Ze is ook een heel goed covermodel. En ze heeft ook héél goede dingen te zeggen en dat doet ze ook héél genuanceerd. En ze kan héél goed uiteenzetten waar ze voor staat. Ik ben heel trots op dat interview. Ik hoopte dat de lezers dat ook zouden zijn, maar kennelijk roept zij zòveel hààt op. Daar ben ik ècht van geschrokken en ik dacht toen natuurlijk ook ‘hoe is het dan om Sylvana te zijn, hoe verschrìkkelijk moet dat zijn. […]” (mijn vet)

Willemijn:

“Heb je die mensen eigenlijk terug gemaild, Cecile?”

Cecile:

“Eeeehhhhhmm……., nee, maar ik heb inmiddels ook wèl veel steunbetuigingen gekregen. Dat vind ik wel héél mooi om te zien.”

Nou, Cecile en Willemijn waren het daarna echt helemaal met elkaar eens. Willemijn vond het allemaal maar “een idioot verhaal” en Cecile constateerde met dedain dat “we in een gepolariseerde samenleving leven”. Einde interview.

Cecile had natuurlijk wèl al die mensen moeten terug-mailen. Of beter, Cecile had die opzeggers gewoon serieus moeten nemen. Ze is nu blijven steken in het frame dat het hier gaat om hààt. Het is niet eens uit te sluiten dat ze denkt dat het Vara-ledenbestand met deze opzeggingen maar mooi is opgeschoond van de ‘deplorables’ onder de leden. Zo van opgeruimd staat netjes en wegwezen jullie.

Bij deze de uitnodiging aan allen die hebben opgezegd om hun mails hieronder te plakken.

Gezwicht voor intimidatie??

gezwicht voor intimidatieGEZWICHT VOOR INTIMIDATIE. Niks geen aanhalingstekens eromheen. Nee, deze krant concludeert dat het zo is, dus aanhalingstekens zijn niet nodig. Niet nodig? Kom op, redactie, het is echt slechts één uitleg van wat er gebeurd is. En het is bovendien een partijdige uitleg.

Ook het redactioneel commentaar maakte perfect duidelijk naar welke zijde de sympathie van de journalisten van de Volkskrant uitgaat.

Waar gaat het over. Het gaat hier over de zware ongeregeldheden – nee, nu even niet bagatelliseren, het waren echt hèftige rellen – bij de confrontaties over het zwart van Zwarte Piet. De anti’s werden totaal in elkaar geslagen door de pro’s. Dat konden we Lees verder